اكسپرسيونيسم	Expressionism	شيوه اي در هنر (نقاشي، پيكر تراشي، ادبيات، سينما) كه در اين شيوه، هدف انتقال عواطف و احساسات دروني هنرمند به جهان خارجي است.
امپرسيونيسم	Impressionism	شيوه اي در هنر نقاشي كه پايه اش تاثرات بصري گذراي هنرمند است، مونه، رنوار، مانه، پيساور، سيسله سزان، دگا، گيومن و موريزو از پايه گذاران اين شيوه هستند.
پالت		تخته شستي نقاشي كه نقاش روي آن رنگهاي ‌آماده را براي كار قرار مي دهد.
پرسپكتيو		به معني دور نما و فن ترسيم بر حسب ديد.
پورتره		به معني تصوير و نقاشي صورت.
تابلو		پرده يا تخته اي كه روي آن نقاشي شده است.
رآليسم	Realism	شيوه اي در نقاشي كه ناشي از واقع پردازي است و سوژه هاي خشن خشونت و كيفيت هاي ظريف ظرافت را با هم مي  آورد.
روكوكو	Rococo	شيوه اي در معماري ناشي از سبك باروك ولي ظريفتر از  آن است  و در اين سبك از هنر چين تقليد شده است.
رومانتيسم	Romantisme	شيوه اي در نقاشي كه اساس  ‌آن احتراز از شكلها و قواعد نقاشي كلاستيك و پرداختن به عواطف انساني است و سوژه هاي آن اغلب موضوعهاي ساده و شكلهاي ابتدايي زندگي است.
سورامپرسيون	Surimpression	از شيوه هاي نقاشي گروه مكتب امپرسيون.
سورآليسم	Surrealisme	از شيوه هاي نقاشي كه اساس آن، نشان دادن خصوصيتهاي باطني است.
سيلوئت	Silhouette	تصوير معمولا سياه از دوره ي يك شيء، خاصه نيمرخ سر انسان كه احياناً ممكن است بعضي خطوط اضافي سفيد براي تسهيل تجسم شيء داشته باشد، و توسعاً، نقاشي با رنگ يكنواخت،‌كه فقط كناره هاي  آن از زمينه تمايز دارد.
فرسنگ		نقاشيها با رنگهاي خيس خورده آهكي.
فوتوريسم		شيوه اي در نقاشي كه اساس آن توجه به سرنوشت آينده بشري است، باني اين مكتب ماري تني است.
فويسم		شيوه اي در نقاشي است كه اساس آن توجه آزادي وحشي و بي بند و باري است وجه تصميه اين سبك نيز همين است، باني اين سبك پل گوگن نقاش فرانسوي است.
كاريكاتور		نوعي نقاشي كه نقاش در تهيه آن دقايق مشخص قيافه اشخاص را بارزتر و بزرگتر ترسيم كرده كه نقاشي صورت، خنده آوري پيدا مي كند.
كاريكاتوريست		نقاشي شيوه كاريكاتور.
كلاسيسم	Classisme	شيوه اي در نقاشي كه اساس آن تمايز صورتها و اشكال شخصيت هاي مذهبي از مردم عادي است.
كوبيسم	Cubisme	سبكي از نقاشي كه اساس آن به اعتقادي توجه به زمان نسبي نيز مي باشد، اين سبك منحصراً جنبه هاي علمي و اختصاصي دارد.
گونه سازي		چهره پردازي و صورت كشيدن در نقاشي است.
مدل		نمونه نقاشي.
مينياتور		شيوه اي در نقاشي، با ظرافت خاص ويژه مشرق زمين.
مينياتوريست		نقاشي به شيوه مينياتور.
ناتوراليسم	Naturalisme	شيوه اي از نقاشي بر پايه تقليد از طبيعت.
هاشور		شيوه اي از نقاشي براي نماياندن سايه و روشن تصوير ها.

 

آموزش نقاشی

 آشنایی با هنر نقاشی و ابزار آن

 

وقتی واژه نقاشی یا نقاشی کردن به میان می آید طبیعتاً پدیده ای در نظر ما مجسم می شود که از ترکیب رنگها به وجود آمده و به دست انسان ساخته شده است .

بعضی ها تصور می کنند که نقاشی یعنی تقلید طبیعت و انتظارشان از یک نقاش این است که هر آنچه می بیند به روی بوم منتقل سازد. این انتظار غلط راه را به روی خلاقیت هنری و گسترش اندیشه بسته و او را در چارچوب تقلید و دو باره سازی و و اقعیات محدود می سازد .

نقاشی یعنی به وجود آوردن پدیده ای که وجود خارجی ندارد و هنرمند با ابزارهایی که در اختیار دارد آن پدیده را از نیستی به هستی در می آورد.

دو طرز بیان در هنر نقاشی موجود است:

 1- نقاشی تصویری       2- نقاشی انتزاعی.

 

 

 

نقاشی تصویری :

این نقاشی شامل سبکهای متنوعی است. هنرمند با توجه به اشکال موجود مثل انسان ، حیوان ، درخت و میوه ترکیباتی می آفریند و با سلیقه ای که در رنگ آمیزی و ترکیب اشیاء به کار مي برد اثری می آفریند که نمایشگر شکلهای شناخته شده است. نقاشانی که طبیعت را مدل قرار داده اند ( در هر زمان و مکتبی ) با وجود وفاداری به شکلهای طبیعی هرگز آنچه را که می بینند عیناً نقاشی نمی کنند بلکه طبیعت را از دیدگاه مخصوص به خود  نشان می دهند و اثری به وجود می آورند که با وجود شباهت به طبیعت با آن متفاوت است. به عبارت دیگر نقاشی برداشت تصویری هنرمند از محیط اطراف خود می باشد و این تفاوت عمل هنرمند نقاش است با دوربین عکاسی که عیناً واقعیات را ثبت می کند.

 

 

  

نقاشی انتزاعی:

عده ای از هنرمندان ماهر پس از یک سلسله تجربیات طولانی در زمینه نقاشی تصویری و ساده نمودن شکلهای طبیعت به این نتیجه رسیدند که بدون اشاره به طبیعت یعنی فقط از ترکیب فرم و رنگ هم می توان احساسات شاعرانه و ادراک هنری را بیان نمود. آثاری که به این شیوه آفریده شدند راه تازه ای را در بیان احساس از طریق نقاشی باز نموده و به دلیل آنکه کاملاٌ فرآورده فکر و اندیشه انسان می باشند و همانطور که می دانید، اندیشه یک عنصر مجرد است، این شیوه نقاشی را مجرد یا انتزاعی نام نهادند .

به بیان ساده تر نقاش هنرمند جهان را می نگرد و با نیروی عقل و احساس و چشمانی کنجکاو ماهیت آن را مورد بررسی قرار می دهد و نتیجه برداشت خود را در قالب تصاویر رنگین و یا رنگهایی در قالب فرمهایی بدون شکل تجسم می بخشد.

منظور از آموزش نقاشی کسب مهارت در تجسم اشکال یا کپی کردن آثار دیگران نیست، بلکه هدف بیدار نمودن ذوق و سلیقه ذاتی و ایجاد نیروی آفرینندگی و ابداع در هنرجو است. 

 

 

 شیوه نقاشی با  آ برنگ

ابزارهاي لازم براي كار با آبرنگ، يك جعبه آبرنگ خوب كه حد اقل دوازده رنگ داشته باشد. همچنين قلم موي شماره 10 آبرنگ به اندازه متوسط است، با اين قلم مو مي توانيد لكه هاي نسبتاً بزرگ ايجاد نماييد و نيز خطوط ظريف را نيز رسم نماييد. قلم موي خوب وقتي خيس مي شود نوكش به نازكي سوزن در مي آيد. وسيله ديگري كه براي نقاشي با آبرنگ لازم داريد عبارتند از: يك تخته شاسي به رنگ سفيد. (از يك صفحه شيشه اي كه پشت آن كاغذ سفيد چسبانده شده مي توانيد استفاده كنيد.) سفيدي شيشه يا تخته شاسي سبب مي شود كه رنگ هايي را كه با هم مي آميزيد ببينيد و ميزان غلظت آن را تشخيص دهيد. يك قطعه اسفنج (ابر) كه با آن بتوانيد كاغذ را مرطوب بنماييد، پارچه تميزي براي پاك كردن و خشك نمودن قلم ها و همچنين دو ظرف كوچك براي آب، يكي براي شستن قلم مو و ديگري برا ي آماده نمودن و در هم آميختن رنگها. پيش از شروع نقاشي با آبرنگ كاغذ را نمناك كنيد (با اسفنج مرطوب ) سپس كاغذ را بر روي ميز يا تخته زير دستي با چسب بچسبانيد. در اين حالت سطح كاغذ چين خوردگي دارد ولي پس از چند دقيقه كه نم كاغذ برچيده شد سطح آن نيز صاف مي گردد. كاغذ را دوباره مرطوب نماييد و اندكي صبر كنيد تا نم آن كم شود، در حيني كه سطح كاغذ در حال خشك شدن است با مداد نرم، پاره اي از قسمت هاي شكلي را كه در نظر داريد مجسم سازيد روي كاغذ نمناك طرح كنيد. پس از پايان طرح كاغذ را به كنار بگذاريد تا رطوبت در آن رسوخ نمايد، در اين فرصت رنگها را آماده كنيد.

قلم مو را با مقداري آب و با رنگ آغشته سازيد و رنگ را كاملاً روي تخته شاسي بماليد تا كاملاً حل شود. دفترچه آبرنگ يا تخته اي را كه كاغذ آبرنگ بر روي آن چسبيده روي سطح صاف قرار داده و به نقاشي بپردازيد. قلم مو بايد هميشه پر از آب و رنگ باشد، خواه شكل ظريفي را نقش كنيد و يا اينكه سطح بزرگي را رنگين سازيد. دليلش اين است كه در اين روش، عمل نقاشي بايد با سرعت و جرأت انجام گيرد و چنانچه قلم مو خشك باشد اين عمل امكان پذير نخواهد بود. در نقاشي با آبرنگ براي اينكه رنگها در همديگر نروند، بين ضربات قلم فاصله كوتاهي در نظر بگيريد تا كاغذ بتواند رنگ اول را در خود فرو ببرد و براي پذيرش رنگ بعدي آماده شود. اگر بخواهيد رنگ ها كاملاً شفاف و درخشنده با شند بايد صبر كنيد تا لايه رنگي كه روي كاغذ كشيده ايد كاملاً خشك شود و سپس لايه ديگر را روي آن بكشيد. چون جنسيت مادي آبرنگ شفاف است، بنابراين هر لايه اي كه روي لايه ديگر مي نهيد رنگ لايه زيرين را نيز نشان مي دهد و در محل برخورد دو لايه، رنگ تيره تر خواهد شد. مثلاً اگر سطحي را به ر  نگ سبز درآوريد و پس از خشك شدن لايه قرمز روي آن بكشيد در نقاطي كه سبز و قرمز روي هم قرار گرفته باشد رنگ قهوه اي پديد خواهد آمد. ولي نبايد بيش از دو يا سه رنگ را با هم مخلوط نمود چون در اين صورت رنگ كدر خواهد شد. هرگز رنگ سفيد به كار نبريد. سفيد، رنگها را مات مي كند و از درخشندگي رنگ مي كاهد و خصلت نقاشي با آبرنگ يعني (شفافيت) را از بين مي برد.

آبرنگ را نبايد غليظ به كار ببريد چون رنگ غليظ نمي گذارد ساير رنگها از زير آن ديده شوند و نقاشي آبرنگ به نقاشي با گواش شبيه خواهد شد. قلم مو را بعد از هر رنگ در آب تميز بشوييد و با پارچه خشك كنيد و سپس به رنگ ديگر آغشته نماييد. براي از بين بردن لكه رنگي كه به نظرتان جالب نيست، اسفنج را در آب خيس كنيد و آهسته روي لكه مزبور بكشيد. لكه را با دقت به وسيله اسفنج برداريد. صبر كنيد تا كاغذ خشك شود. پس از آنكه كاغذ كاملاً خشك شد رنگ مورد نظر را به شكل لايه نازك روي آن قرار دهيد. براي اينكه در نقاشي با آبرنگ موفقيت كامل به دست آوريد تمرين را از موضوع هاي كوچك و بسيار ساده آغاز نماييد. دو عدد ميوه، چند فنجان، يك شاخه گل و ... ابتداي اين كار دقيقاً به اين اشيا نگاه كنيد. رنگهاي آنها را تشخيص دهيد، مرز تاريكي و روشني رنگ ها را معين كنيد وبه ساختن آنها بپردازيد.   

 

 

 

 

 

 

                                                           

  کلاژ یا وصله گری

ساختن يك اثر هنري به وسيله اشيا و مواد، عملي لذت بخش و در عين حال آسان است. اين روش توسط ژرژ براك نقاش فرانسوي قرن بيستم معمول گشت. در اين روش به عوض رنگ و قلم مو از كاغذهاي رنگي، يا كاغذ روزنامه، پارچه و مواد ديگر، كه به شكلهاي مختلف بريده شده اند و يك چسب استفاده مي كنيم. تأثيري كه كاغذ رنگي در چشم ايجاد مي كند با تأثيري كه رنگي كه با قلم مو روي بوم گذارده مي شود تفاوت دارد. در اين روش به تركيب رنگ نيازي نيست بلكه انتخاب رنگ ها و چگونگي همجوار نمودن آنها اهميت دارد. به عبارت ديگر كمپوزيسيون مناسبي از تركيب اشياء و رنگ آنها را در ميان موضوعي خاص ايجاد مي كند. با كاغذ كشي، كاغذ هاي شفاف و انواع زرورقهاي رنگي تمرينهاي جالبي مي توان انجام داد، به دليل شفاف بودن اين كاغذها، رنگ كاغذ زير از پشت كاغذي كه روي آن چسبانده مي شود ديده مي شود و توليد نيم رنگهايي مي كند كه با كاغذهاي معمولي نمي توان به دست آورد.

 

     نقاشی با چاپ کلیشه

چاپ دستي وسيله ساده و سرگرم كننده اي است كه امكان تكرار شكلها را آسان مي كند. با اين روش مي توان نسخه هاي متعددي از يك يا چند شكل ايجاد نمود و در صورت لزوم رنگ آنها را تغيير داد، از اين رويه در تهيه طرح هاي تزئيني، ساختن كاغذ ديواري و نقش پارچه مي توان استفاده نمود. براي تهيه چاپ دستي به نحو زير عمل كنيد:

يك ورق مقواي نازك سفيد كه مقاومت كافي داشته باشد تهيه كنيد. تصويرهايي را كه مي خواهيد تكرار نماييد با مداد نازك روي اين صفحه طرح كنيد. درون شكل ها را با كارد كاغذبري و يا قيچي ببريد. به اين ترتيب كليشه اي با فرم هاي تو خالي پديد مي آيد. كليشه مزبور را روي كاغذ سفيد پونز كنيد. (كاغذ بايد قبلاً روي تخته اي ثابت شده باشد) با رنگ آميزي درون فضاي سفيد نتيجه كار اثري است كه در تصوير زير مشاهده مي كنيد.

چاپ دستي را مي توان با پاشيدن رنگ هم رنگ آميزي نمود. براي اين كار يك مسواك كهنه را در رنگ گواش رقيق فرو كنيد. مسواك را در دست بگيريد و با دست ديگر چوب نازكي را به كليشه تكيه دهيد. مسواك را به لبه چوب بماليد. با اين عمل قطرات رنگ روي كليشه پخش مي شود. براي اينكه شكلها كاملاً رنگ بگيرند اين عمل را چندين بار تكرار نماييد. در اين شيوه براي آنكه رنگها با هم آميخته نشوند پس از پايان رنگ آميزي هر شكل روي آن را با يك تكه كاغذ بپوشانيد. اگر شيوه رنگ پاشي با مسواك را خوب ياد بگيريدمي توانيد با كم و زياد كردن مقدار رنگي كه روي شكلها مي پاشيد حجم و سايه روشن شكل را هم مجسم سازيد. اگر چند رنگ را روي يك شكل بپاشيد رنگهاي تركيبي جالبي پديد خواهند آمد. به طور مثال اگر دو رنگ متضاد مثلاً سبز و قرمز را روي يك شكل بپاشيد، نقطه هاي رنگين در كنار هم تأثير چشمگيري خواهند داشت. به غير از مسواك از رنگ پاش هاي ديگر نظير اسپري هاي رنگ و نيز فوتك رنگ كه بافتي مشابه بافت روش مسواك دارد و يا اير براش كه نوعي پمپ رنگ پاش در ابعاد كوچك مي باشد، مي توان استفاده كرد. در چاپ رنگي بايد نكات زير را رعايت نمود:

رنگ را در ظرفي با آب مخلوط نماييد. غلظت اين مايع بايد متعادل باشد. مسواك نبايد بيش از حد از مايع رنگين انباشته باشد چون در اين صورت قطرات درشت رنگ روي كار خواهد چكيد. مسواك را با ملايمت و با حركت يكنواخت به لبه تخته بكشيد. پيش از آنكه رنگ خشك شود رنگ ديگري روي آن نپاشيد. پس از پايان رنگ آميزي كليشه را به آرامي از روي ورقه اي كه شكل ها بر روي آن چاپ شده است برداريد.

چاپ دستي را روي پارچه و گوني هم مي توان انجام داد. براي رنگ آميزي روي پارچه، رنگهاي مخصوصي وجود دارد كه ثابت مي ماند و قابل شست و شو هم هست ولي با رنگ گواش غليظ هم مي توان نقوش را روي پارچه چاپ نمود. پارچه زبر و انواع پارچه هايي كه الياف درشت دارند براي اين كار مناسب ترند. اگر پارچه اي كه انتخاب مي كنيد از جنس گوني باشد قبلاً سطح آن را سفيد كنيد و سپس نقوش را روي آن چاپ بزنيد. براي چاپ روي گوني و پارچه، قلم مو و بالشتك به كار ببريد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آشنایی با ابزار و وسایل نقاشی :

در دورانهای پیشین رنگ و قلم مو، تنها ابزارهایی بود که در اختیار نقاش قرار داشت ولی در حال حاضر مواد دیگری نیز در عرصه هنر هنر نقاشی وارد شده و امکانات خلاقیت هنر را گسترش داده است. انواع رنگهای صنعتی ، افزودن چسب یا شن به رنگ ، چسباندن اشیاء روی بوم مثل روزنامه ، کاغذ رنگی ، پارچه ، چوب و فلز امکانات تازه ای در شیوه کار نقاشی به وجود آورده است .

  

کاغذ مخصوص آبرنگ :

كه عبارتست از کاغذی سفید ، زبر با خاصیت مکندگی . هرچه این کاغذ ضخیم تر و زبرتر باشد لایه های رنگ بهتر روی آن نشسته و کاغذ چروک نمی خورد و به آسانی می توان روی آن نقاشی کرد.

  

قلم موی آبرنگ :

قلم مو وسیله ای است که به طور وسیع در نقاشی کاربرد دارد. قلم مو باید انعطاف و نرمش زیاد داشته و از موهای کاملاً نرم و مرغوب تهیه شود. قلم موی خوب وقتی خیس می شود نوکش به نازکی سوزن درمی آید. قلم موی آبرنگ را تنها باید با آب شست. پس از شستشوی قلم مو با آب آن را با پارچه نخی خشک کرده و سپس موی آن را به شکل اولیه درآورید و به کمک انگشتان نوک آن را تیز کرده، سپس در ظرفی دهان گشاد طوری قرار دهید که قسمت موئی آن در بالا قرار گیرد . درصورتی که بخواهیم نوک قلم مو همیشه تیز بماند می توانیم نوک آن را با نخی نازک ببندیم .

  

آبرنگ :

در دو شکل جامد ( قرار گرفته در جعبه های مخصوص در قطعات مختلف) یا خمیر گونه (موجود در لوله های سربی) موجود است. آبرنگ به علت جسمیت کمرنگ و مصرف آبکی شفاف بوده و زمینه زیر کار (کاغذ) از زیر رنگ به چشم می خورد و به این ترتیب با لایه های متعدد رنگ که روی هم  می آید، رنگ آمیزی از لطافت و عمق خاصی برخوردار می شود.

 

 

گواش یا گوهاش :

خمیر رنگینی که از پودر رنگ، چسب و آب تهیه شده و بر خلاف آبرنگ دارای اثر رنگی مات می باشد. این رنگ به صورت قشری نسبتاً ضخیم سطح کاغذ را می پوشاند . گواش در رنگهای مختلف و در شیشه ها یا لوله های فلزی به بازار عرضه می شود. برای رقیق کردن این رنگ باید گواش را با آب مخلوط کرده سپس آن را به کار گرفت. میزان این آب از مقدار آبی که  آبرنگ نیاز دارد کمتر است. برای جلوگیری از خشک شدن گواش پس از اتمام نقاشی در ظرف محتوی رنگ باید محکم  بسته شود.

 

 

 

 

  

مداد رنگی :

برای نقاشی روی کاغذ و مقوا به کار گرفته می شود و به راحتی با پاک کن پاک می شود و می توان درجات مختلفی از سایه روشن را ایجاد کرد.

مداد رنگي از ساده ترين و سريعترين ابزار هاي نقاشي مي باشد كه داراي ويژگي هاي خاصي است. به وسيله مداد رنگي خطوط نازك و ظريف و نيز سطح هاي رنگي بزرگ و همچنين انواع رنگها و نيم رنگهاي ممكن را مي توان به وجود آورد. با اين ابزار مي توانيد با سرعت نقاشي كنيد و با كم و زياد نمودن فشار دست قدرت رنگ ها را شديد يا ضعيف نماييد. مداد رنگي به وسيله پاك كن پاك مي شود و تغييراتي را كه لازم است در نقاشي ايجاد شود، امكان پذير مي سازد. بر روي انواع كاغذ هاي نرم و زبر مي توان به راحتي با اين وسيله كار كرد مداد رنگي بر روي كاغذ زبر ايجاد بافت هاي گوناگوني مي كند كه از نظر بصري تأثير خاصي دارد. مداد رنگي از گروه رنگ هاي نيمه شفاف است كه به راحتي با يكديگر مخلوط مي شود و مي توان رنگها را به صورتي با يكديگر مخلوط كرد كه در عين آنكه هر دو رنگ خاصيت رنگي خود را حفظ مي نمايند، موجب پيدايش رنگ تازه اي نيز خواهند شد. سعي كنيد بيش از دو يا سه رنگ را با يكديگر مخلوط نكنيد زيرا از درخشندگي رنگ كاسته خواهد شد. نرمي يا سختي نوك مداد رنگي نيز در رنگ آميزي طرح مؤثر مي باشد.