شناخت خطوط در ایران    

خطوط باستان

الف: خط چینى

ب: خط میخى

ج: خط هیروگلیف مصری

د: هیروکلیف هیتیتى:

تاریخ خط در ایران

ورود اسلام به ایران و تحول خط:

خطوط اصلی و متداول عصر حاضر در ایران

1- كوفي :

2- خط محقق :

3- خط ريحان :

4- خط ثلث :

5- خط نسخ :

6- خط تعليق :

7- خط دیوانی

8- خط رقعه

9- خط نستعلیق

10- خط شکستۀ نستعلیق

بسم الله  الرحمن الرحيم

)اقرا وربك الا كرم%  الذي علم بالقلم% علم الانسان مالم يعلم(

 

)بخوان قرآن راوبدان كه پروردگار تو كريم است/    آن خدايي كه بشر را علم نوشتن با قلم آموخت /و به آدم آنچه را نمي دانست به الهام خود تعليم داد(

 

 خط و خوشنويسي يكي از اصيلترين هنرهاي اسلامي بشمار مي آيد .هنر خط آن هنريست كه با دست هاي تواناي مولاي متقيان علي ( ع )دمساز گشته ودر شبهاي علي انيس ومونس او بوده است خط و به عبارتي ،مادر فرهنگ وتمدن بشر ،در آغاز با الهام و بادست پيامبر خدا حضرت ادريس نگاشته شد .دين اسلام نيز توجه خاصي به قلم وخط دارد وهمين توجه سبب شد هيچ امت وملتي مثل امت مسلمان توجه خاص وعنايتي مخصوص نسبت به خط پيدا نكرد وخط هم اين امكان ومنزلت را در هيچ امت وملتي پيدا نكرد.

 

خداوند در قر آن مجيد به قلم وآنچه مي نويسد سوگند ياد فرموده است :

pن والقلم وما يسطرونi

رسول اكر م مي فر مايند :

((  هر كه بسم الله الر حمن الر حيم رابه خطي خوش بنويسد به بهشت داخل مي شود ))

 

امير المو منين علي ( ع ) فر موده اند :

(( بر شما باد به خوش خطي ، كه او از كليد هاي روزي است . ))

((خط خوب براي فقير: ثروت ، براي غني : زيبايي ، وبراي حكيم :كمال است . ))

 

 

بي شك زيبا نويسي شخصيت فرهنگي هر باسوادي راارزشمند ميسازد  وروح انسان از نگارش و مشاهده ي خط زيبا و خواناشاد شده واحساس آ رامش مي نمايد ، ،معهذا ديده ميشود كه اكثر نوجوانان وجوانان امروز جامعه ما ، از خط زيبايي برخوردار نيستند ، يكي از دلايل اين معظل را ميتوان: نبود آموزش صحيح در دوره هاي ابتدايي ودوره هاي بعدي آموزش دانست .

به حمد خدا ، در سالهاي اخير ، باتغيير كتب در دوره ابتدايي ، براي آموزش خط تحريري تلاش هاي وسيعي صورت گرفته است،كه جاي بسي اميد واري مي باشد .  نكته مهم ديگر آنكه اگر در كنار اين تغييرات ، آموزش معلمان با اين خط بطور اساسي  نيز انجام شود نتيجه بسيار مطلوبتري را در آينده ي نزديك شاهد خواهيم بود .

تحقيق حاضر بجهت نياز دانش آموزان وعلاقمندان به ياد گيري خط تحريري ، پس از سالها تجربه در اين زمينه توسط نگارنده ، به نگارش در آمده است . و اميد است كه مورد استفاده همگان قرارگيرد .

 

 

قيل از آموزش خط  تحريري لازم است مطالبي در مورد اين خط بيان شود:خط تحريري برمبناي منحني نوشته  ميشود، و  اين خط علاوه براين كه از زيبايي خاصي بر خوردار است ؛هم سريع نوشته مي شود وهم خواناست . وباقلم هاي معمولي مانند : خودكار – مداد وخود نويس هم مي توان آنرا نوشت .همان طور كه ميدانيم نوشتن با قلم ني و مركب  مستلزم صرف وقت زياد است ، اما براي نوشتن كارهاي عادي روزانه نباز به خطي است كه بتوان راحت تر نوشت  وزمان كمتري براي نوشتن آن صرف كردو خطي كه تمام خصوصيات بالا را دارد همان خط تحريري است.

براي نوشتن اين خط نكات زير را بايد در نظر داشت :

 

1-  براي تمرين بهتر است از دفتر هاي دو خط استفاده شود ، چون بعضي از حروف نياز به دو خط كرسي دارند و براي شروع كار مناسب است .

2-  براي تمرين كردن اين خط بهترين وسيله ي نوشتن مداد است ، ومداد بايد در دست طوري گرفته شود كه احتياج به انگشت سوم نباشد . همچنين اندازه ي مداد نبايد خيلي كوتاه ونه خيلي بلند باشد .در طول مدت نوشتن بايد دقت كرد ضخامت نوك مداد تغيير نكند .و براي نوشتن از مدادنرم و ومشكي استفاده كنيد .

3-  در هنگام نوشتن از تند نوشتن بپرهيزيد وبا دقت و حوصله تمرين كنيد .ودر زير نور مناسب تمرينات خود را انجام دهيد ..

4-  رعايت خط زمينه اهميت بسزايي در زيبايي نوشته دارد لذا بدون در نظر گرفتن خط زمينه به نوشتن خط تحريري نپردازيد .

5-   با استفاده از سرمشق تمرين كنيد و دائم تمرين خود را با سرمشق مقايسه كنيد .

6-   فاصله ي تقريبي 30 سانتيمتري صفحه از چشم را رعايت كنيد .

 

به هر حال ، اميد وارم باتعليماتي كه حاصل چندين سال تدريس اين خط توسط اين جانب مي باشد ، حق مطلب را ادا كرده و قدمي هر چند اندك در اين راه بردارم

 

براي يادگيري ساده تر اين خط ابتدا طريقه ي صحيح نوشتن  حروف الفبا وبصورت تحريري بيان شده ودر مرحله ي دوم شكلهاي مختلف حروف در اول ، وسط وآخر كلمات مختلف توضيح داده مي شود.

ادامه آموزش خط تحریری را در وقتی دیگر در همین وبلایگ خواهم نوشت .نظرات خودرا حتما برایمان ارسال نمایید.    میرزایی